phá lệ
Ông ấy vốn rất tiết kiệm, nhưng hôm nay đã phá lệ mua một món quà đắt tiền cho vợ.
Định nghĩa
- Động từ:
- Hành động làm trái lại, không tuân theo một lệ thường, quy tắc, thói quen hoặc truyền thống đã được thiết lập từ trước. Từ này nhấn mạnh việc chủ động phá vỡ một khuôn mẫu, một điều gì đó vốn được xem là cố định hoặc hiển nhiên.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Ông ấy vốn rất tiết kiệm, nhưng hôm nay đã phá lệ mua một món quà đắt tiền cho vợ. (Hành động mua quà đắt tiền đã phá vỡ thói quen tiết kiệm thường ngày của ông ấy.)
- Nhà hàng này thường đóng cửa vào Chủ nhật, nhưng tuần này họ sẽ phá lệ để phục vụ một sự kiện đặc biệt. (Họ tạm thời không tuân theo quy tắc đóng cửa thông thường.)
- Trong buổi họp, giám đốc mới đã phá lệ khi cho phép mọi người ăn mặc thoải mái thay vì vest chỉnh tề. (Ông ta thay đổi một quy định về trang phục đã có từ lâu.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "phá lệ một lần": nhấn mạnh đây là một ngoại lệ, một lần duy nhất không theo lệ thường.
- Tôi không bao giờ uống cà phê sau 3 giờ chiều, nhưng hôm nay tôi sẽ phá lệ một lần vì buổi họp kéo dài.
- "dám phá lệ": thể hiện sự can đảm, quyết tâm thay đổi những điều cũ kỹ.
- Nhà thiết kế trẻ dám phá lệ với những mẫu thời trang hoàn toàn khác biệt.
Biến thể và từ gần giám
- Phá cách (động từ): thường dùng trong nghệ thuật, thiết kế, chỉ việc sáng tạo, thoát khỏi những quy tắc, khuôn mẫu cũ. "Phá lệ" có phạm vi sử dụng rộng hơn, áp dụng cho nhiều thói quen, quy tắc trong đời sống.
- Kiến trúc sư đã phá cách trong thiết kế tòa nhà này.
- Phá rào (động từ, khẩu ngữ): có nghĩa tương tự nhưng thường mang sắc thái vi phạm quy định, luật lệ một cách có chủ ý.
- Công ty đó bị phạt vì phá rào trong việc xả thải.
Từ đồng nghĩa
- Làm trái lệ thường: giải thích rõ nghĩa của từ.
- Phá vỡ thói quen: nhấn mạnh vào khía cạnh thói quen cá nhân.
- Thay đổi tiền lệ: thường dùng trong các văn bản, quy chế chính thức.
Từ trái nghĩa
- Tuân lệ: tuân theo lệ thường, quy tắc.
- Giữ lệ: giữ nguyên nếp cũ, không thay đổi.
- Theo thông lệ: làm theo những gì thông thường vẫn diễn ra.
Thành ngữ liên quan
- "Có cứng mới đứng đầu gió": Thành ngữ này thường được dùng để khuyến khích tinh thần dám nghĩ dám làm, dám phá lệ để đối mặt với thử thách và tạo ra sự khác biệt.
- Muốn thành công trong lĩnh vực mới, anh phải phá lệ đi, có cứng mới đứng đầu gió được.